Từ ngày 1/3/2026, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh sẽ không còn được phép đứng tên cá nhân chủ hộ như trước. Thay vào đó, tên tài khoản bắt buộc phải trùng khớp với tên hộ kinh doanh theo giấy chứng nhận đăng ký. Quy định này được đánh giá là một bước siết chặt quản lý dòng tiền, đồng thời đặt ra yêu cầu mới về minh bạch tài chính đối với hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 25/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 17/2024/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Nội dung liên quan đến tên tài khoản thanh toán sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN, đối tượng được mở tài khoản thanh toán bao gồm cá nhân và tổ chức được thành lập, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đáng chú ý, hộ kinh doanh được xếp vào nhóm “tổ chức” khi mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại ngân hàng. Điều này đồng nghĩa, tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ không còn được xem là tài khoản cá nhân thông thường.

Theo quy định được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 25/2025/TT-NHNN, đối với tài khoản thanh toán của tổ chức, tên tài khoản phải bao gồm tên của tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ chứng minh tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp.

Đối chiếu với quy định tại Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký hộ kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký được cấp cho hộ kinh doanh với điều kiện tên hộ kinh doanh được đặt đúng quy định pháp luật. Theo đó, tên hộ kinh doanh phải bao gồm hai thành tố theo thứ tự: cụm từ “Hộ kinh doanh” và tên riêng của hộ kinh doanh.

Như vậy, kể từ ngày 1/3/2026, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ bắt buộc phải mang tên đầy đủ của hộ kinh doanh theo giấy chứng nhận đăng ký, ví dụ: “Hộ kinh doanh Quán Phở xưa Hà Nội”. Việc tiếp tục sử dụng tài khoản cá nhân đứng tên chủ hộ cho hoạt động kinh doanh sẽ không còn phù hợp với quy định mới.

Thông tư số 25/2025/TT-NHNN đồng thời làm rõ nguyên tắc đặt tên đối với tài khoản thanh toán cá nhân. Theo đó, tên tài khoản cá nhân phải được đặt theo đúng họ và tên trên giấy tờ tùy thân hợp pháp (căn cước công dân, hộ chiếu…) dùng để mở tài khoản.

Đáng lưu ý, Thông tư cũng cấm sử dụng bí danh, biệt danh (alias, nickname) khi đặt tên tài khoản thanh toán đối với khách hàng cá nhân. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng mạo danh thương hiệu, gây nhầm lẫn khi chuyển tiền hoặc lợi dụng kẽ hở để thực hiện hành vi lừa đảo.

Việc buộc đồng bộ tên tài khoản với tên hộ kinh doanh không chỉ phục vụ mục tiêu quản lý ngân hàng mà còn có ý nghĩa quan trọng trong quản lý thuế. Khi tài khoản thanh toán mang đúng tên hộ kinh doanh, cơ quan thuế sẽ thuận lợi hơn trong việc đối chiếu dòng tiền, xác định doanh thu thực tế phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Hiện Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định về kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Theo hướng mới, hộ kinh doanh sẽ phải thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ các tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động kinh doanh, thay vì chỉ khai báo tài khoản nộp thuế điện tử như hiện nay.

Từ năm 2026, hộ kinh doanh cũng sẽ từng bước chuyển sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế, thay cho phương thức thuế khoán. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

Thông tư số 25/2025/TT-NHNN quy định rõ trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc thu thập, đối chiếu, cập nhật và xác thực thông tin khách hàng khi mở tài khoản. Ngân hàng phải bảo đảm thông tin chủ tài khoản phù hợp với hồ sơ pháp lý và dữ liệu định danh theo quy định.

Về phía hộ kinh doanh và cá nhân, trong trường hợp có thay đổi thông tin đăng ký kinh doanh, thông tin định danh hoặc thông tin liên quan đến tài khoản thanh toán, chủ tài khoản có trách nhiệm thông báo và cập nhật kịp thời với ngân hàng nơi mở tài khoản. Việc chậm trễ hoặc không cập nhật có thể dẫn đến rủi ro pháp lý và gián đoạn giao dịch.

Theo số liệu đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó khoảng 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định theo hình thức khoán và kê khai. Năm 2025, khu vực này đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, riêng nửa đầu năm đạt khoảng 17.000 tỷ đồng.

Với quy mô và vai trò ngày càng lớn của khu vực hộ kinh doanh trong nền kinh tế, việc chuẩn hóa tài khoản ngân hàng theo tên đăng ký được xem là bước đi tất yếu nhằm tăng cường minh bạch, hạn chế rủi ro và tạo nền tảng cho quản lý thuế hiện đại hơn trong giai đoạn tới.

Tác giả: Bảo An

Nguồn tin: thuonggiaonline.vn