Các chuyên gia kiến nghị đẩy nhanh tháo gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo Bộ Tài chính, đề xuất trên xuất phát từ thực tế số lượng lớn người nộp thuế "biến mất" khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh nhưng vẫn còn nợ thuế.

Theo thống kê, cả nước đang có khoảng 963.500 trường hợp thuộc diện này, gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh, với tổng số tiền nợ lên tới 32.130 tỉ đồng.

Phải thông báo nhanh như app ngân hàng

Gần một nửa trong số này có số nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên với 287.330 doanh nghiệp và 180.000 hộ kinh doanh, nhưng chiếm tới hơn 99% tổng số tiền nợ.

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua việc tạm hoãn xuất cảnh đã buộc 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ, nộp tiền thuế nợ và được gỡ bỏ biện pháp này. Do vậy chế tài cần đủ mạnh để xử lý tình trạng nợ thuế kéo dài, đồng thời đảm bảo công bằng với những người nộp thuế đầy đủ, kịp thời.

Ngoài ra bộ cũng đề xuất giữ nguyên ngưỡng nợ thuế bị tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh là 50 triệu đồng; người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp nếu doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, khi quá hạn nộp 120 ngày.

Riêng với người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người Việt Nam xuất cảnh để định cư sẽ bị áp dụng biện pháp này nếu còn nợ thuế. Trước khi ban hành quyết định tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo đến người nộp thuế qua tài khoản giao dịch thuế điện tử, đồng thời công khai trên cổng thông tin của cơ quan thuế.

Chính phủ đề nghị Mỹ cân nhắc tạm hoãn áp thuế từ 1-3 tháng để đàm phán
Trao đổi với Tuổi Trẻ, chị N.V.G., chủ hộ kinh doanh dụng cụ thể thao (phường Giảng Võ, Hà Nội), cho rằng đề xuất của Bộ Tài chính về việc tạm hoãn xuất cảnh nếu tiền nợ thuế trên 1 triệu đồng và không còn hoạt động ở địa chỉ kinh doanh là biện pháp cứng rắn, góp phần đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Tuy vậy, nên kéo dài thời gian thông báo 60 ngày trước khi áp dụng biện pháp này.

Hơn nữa việc thông báo áp dụng các biện pháp cưỡng chế thuế nên tương tự ứng dụng ngân hàng thông báo biến động số dư. Người dân có thể nhận được ngay lập tức.

"Ngoài hình thức gửi thông tin trên ứng dụng eTax Mobile của ngành thuế, thông báo tạm hoãn xuất cảnh có thể gửi qua tài khoản VNeID để người dân biết và kịp thời nộp thuế, tránh tình trạng ra sân bay mới biết bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế", chị G. đề xuất.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Tú, chuyên gia về thuế, cho rằng mức 1 triệu đồng quá thấp, đồng thời đề xuất áp dụng thống nhất ngưỡng 50 triệu đồng với cá nhân và 500 triệu đồng với doanh nghiệp, hợp tác xã. Riêng với người nước ngoài về nước, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, chỉ cần vẫn còn nợ thuế thì có thể áp dụng ngay biện pháp này.

Nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh oan do... thủ tục

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho biết với trường hợp không còn hoạt động ở địa chỉ đăng ký kinh doanh mà vẫn còn nợ thuế, Luật Quản lý thuế đã quy định thuộc diện bị tạm hoãn xuất cảnh, đồng thời cho giao Chính phủ quy định số tiền thuế nợ và thời gian nợ để áp dụng biện pháp này.

Theo nghị định 49, các cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã... không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định và sau thời gian 30 ngày kể từ ngày cơ quan quản lý thuế thông báo về việc chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

"Tuy nhiên trong thực tế có một số chi phí liên quan đến thủ tục về thuế có phát sinh, đôi khi chỉ vài chục, vài trăm ngàn đồng, nhưng vì không có quy định cụ thể nên vẫn bị tạm hoãn xuất cảnh... Do đó cần bổ sung một mức tiền nhất định để thuận lợi hơn trong thực thi", bà Cúc nói.

Trong khi đó, theo luật sư Trần Xoa, có nhiều lý do dẫn đến việc các cá nhân, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Nhiều trường hợp cơ quan thuế thông báo nợ thuế nhưng doanh nghiệp cho rằng mình không nợ.

Với những trường hợp này, doanh nghiệp phải lên đối chiếu nhưng việc đối chiếu rất khó khăn bởi cơ quan thuế không còn phòng kê khai kế toán thuế mà doanh nghiệp phải đối chiếu với phòng quản lý doanh nghiệp. Trong khi đó một cán bộ thuế quản lý từ 300 - 500 doanh nghiệp, chưa kể kiêm thêm nhiều công việc khác nên không thể giải quyết đối chiếu ngay cho doanh nghiệp mà phải hẹn lại.

Có doanh nghiệp lên 5 - 7 lần vẫn chưa đối chiếu được, nợ thuế vẫn "treo" ở đó, thậm chí bị chuyển thành... nợ xấu vẫn chưa thể xử lý được. Chưa kể nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động không hiệu quả, buộc phải đến bước đường giải thể nhưng giải thể không hề dễ vì muốn được giải thể doanh nghiệp phải được xác nhận không có nợ thuế.

Doanh nghiệp nộp hồ sơ lên cơ quan thuế nhưng cơ quan thuế không đủ lực lượng để kiểm tra quyết toán, dẫn đến nhiều doanh nghiệp dù đã chết 5 - 7 năm vẫn "chưa được chôn".

Thời gian kéo dài hàng năm như vậy nên doanh nghiệp không thể chờ mà sẽ trả nhà đang thuê, dẫn đến cơ quan thuế sẽ ra thông báo doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa điểm đã đăng ký kinh doanh, người đại diện doanh nghiệp sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh dù việc nợ thuế này vì lý do khách quan.

Theo ông Xoa, số lượng doanh nghiệp giải thể nhưng không được cơ quan thuế kiểm tra xác nhận không thiếu thuế hoặc xác nhận số thuế còn phải nộp để nộp đang rất nhiều.

Do vậy, cần quy định thời hạn kể từ ngày gửi hồ sơ giải thể hợp lệ đến cơ quan thuế, doanh nghiệp sẽ được kiểm tra xác nhận không thiếu thuế (hoặc số thuế còn phải nộp) để nộp cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

"Có như vậy mới tránh được tình trạng nhiều năm gửi hồ sơ giải thể nhưng không được kiểm tra dẫn đến doanh nghiệp trả trụ sở, không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, dẫn đến bị tạm hoãn xuất cảnh oan", ông Xoa đề nghị.

Người dân, doanh nghiệp cần kiểm tra nợ thuế trước khi đi xuất cảnh để tránh tình trạng bị tạm hoãn xuất cảnh mà không biết - Ảnh: T.T.D.

Tác giả: Ánh Hồng - Lê Thanh

Nguồn tin: Báo Tuổi trẻ