Theo số liệu tổng hợp của Cục Hải quan, Bộ Tài chính, năm 2025 đánh dấu một bước tiến đáng chú ý của thương mại Việt Nam khi tổng trị giá xuất nhập khẩu ước đạt khoảng 920 tỷ USD, tăng 16,9% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 470,59 tỷ USD, tăng 15,9%, còn nhập khẩu đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18%. Kết quả này đưa Việt Nam chính thức gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.

Công nghệ can giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu năm 2025

Cán cân thương mại năm 2025 tiếp tục duy trì trạng thái thặng dư, ước đạt 21,2 tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn thặng dư đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với mức xuất siêu 48,2 tỷ USD, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn ghi nhận nhập siêu trên 27 tỷ USD.

Trong bức tranh chung đó, thị trường Mỹ tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Năm 2025, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 của Mỹ và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Mỹ trong ASEAN. Tổng trị giá xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với hai thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ đạt khoảng 422 tỷ USD, chiếm 46% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước và đóng góp tới 62% mức tăng trưởng thương mại trong năm.

Xét riêng thị trường Mỹ, đây tiếp tục là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của hàng hóa Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 ước đạt mức kỷ lục 151,85 tỷ USD, chiếm khoảng 32% tổng trị giá xuất khẩu cả nước và tăng thêm khoảng 32 tỷ USD so với năm trước.

Về cơ cấu ngành hàng, năm 2025 ghi nhận sự mở rộng mạnh mẽ của các nhóm hàng xuất khẩu quy mô lớn. Cả nước có 36/45 nhóm hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Đáng chú ý, nhóm hàng công nghệ cao tiếp tục đóng vai trò chủ lực, dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu. Ba nhóm hàng có trị giá xuất khẩu cao nhất gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; cùng với máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, đạt tổng kim ngạch khoảng 222 tỷ USD, chiếm gần 47% tổng trị giá xuất khẩu và đóng góp tới 67% mức tăng xuất khẩu của cả nước trong năm.

Trong dòng chảy đó, các mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ phản ánh rõ nét xu hướng dịch chuyển cơ cấu sang nhóm sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Nổi bật nhất là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Tính đến hết tháng 10/2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này sang Mỹ đạt khoảng 34,1 tỷ USD, tăng gần 78% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu gia tăng đối với linh kiện máy tính, thiết bị điện tử, máy chủ và các sản phẩm phục vụ hạ tầng công nghệ, trí tuệ nhân tạo đã đưa nhóm hàng này trở thành trụ cột lớn nhất trong xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ.

Đứng sau nhóm điện tử là máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, với kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 ước đạt từ 19,6 đến 22 tỷ USD. Các sản phẩm máy móc công nghiệp, thiết bị sản xuất và phụ tùng cơ khí tiếp tục được thị trường Mỹ hấp thụ ổn định, phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, đặc biệt trong các ngành có sự hiện diện lớn của doanh nghiệp FDI.

Dệt may và trang phục vẫn giữ vị thế là một trong những nhóm hàng xuất khẩu truyền thống quan trọng. Trong 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may sang Mỹ đạt khoảng 14,8 tỷ USD. Các sản phẩm như áo quần dệt kim, đồ thể thao và thời trang thường nhật tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong giỏ hàng nhập khẩu của người tiêu dùng Mỹ, nhờ lợi thế về năng lực sản xuất quy mô lớn và mức giá cạnh tranh.

Cùng với dệt may, giày dép là nhóm hàng có kim ngạch xuất khẩu đáng kể sang Mỹ. Năm 2025, xuất khẩu giày dép sang thị trường này đạt khoảng 7,3–7,6 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục là một trong những trung tâm sản xuất giày dép lớn của các thương hiệu toàn cầu, với các dòng sản phẩm chủ yếu gồm giày thể thao, giày casual và giày chuyên dụng.

Nhóm gỗ và sản phẩm gỗ cũng duy trì vị trí quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu sang Mỹ, với kim ngạch năm 2025 ước vượt 7,8 tỷ USD. Các mặt hàng đồ nội thất, sản phẩm gỗ chế biến và thủ công mỹ nghệ tiếp tục được thị trường Mỹ tiêu thụ mạnh, trong bối cảnh nguồn cung nội địa của Mỹ hạn chế.

Bên cạnh đó, điện thoại và linh kiện đạt kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trên 9 tỷ USD trong năm 2025. Sau giai đoạn tăng trưởng chậm lại trước đó, nhóm hàng này ghi nhận mức phục hồi nhất định, gắn với chuỗi sản xuất toàn cầu của các tập đoàn công nghệ lớn.

Ngoài các nhóm hàng chủ lực, một số mặt hàng khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý trong năm 2025, dù quy mô kim ngạch còn khiêm tốn. Đồ chơi và dụng cụ thể thao có tốc độ tăng trưởng cao; nhóm nông sản và thủy sản như trái cây, cà phê và hải sản tiếp tục mở rộng thị phần tại Mỹ; trong khi các sản phẩm nhựa, phương tiện vận tải và cao su giữ vai trò bổ trợ trong cơ cấu xuất khẩu.

Nhìn lại bức tranh xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 cho thấy sự tập trung rõ nét vào các nhóm hàng công nghệ cao, công nghiệp chế biến và sản phẩm tiêu dùng chủ lực. Với quy mô kim ngạch đạt mức kỷ lục, thị trường Mỹ tiếp tục là đầu tàu quan trọng trong tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam, đóng góp đáng kể vào kết quả thương mại chung của cả nền kinh tế trong năm qua.

Dư địa mở rộng từ công nghệ cao đến hàng tiêu dùng chủ lực

Sau năm 2025 ghi nhận kỷ lục mới về kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ, quan hệ thương mại Việt Nam – Mỹ bước sang năm 2026 với nền tảng tăng trưởng tương đối rõ ràng. Quy mô thị trường lớn nhất thế giới, nhu cầu tiêu dùng duy trì ổn định cùng vai trò ngày càng sâu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiếp tục mở ra dư địa cho nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực, đặc biệt là các ngành đã khẳng định vị thế trong năm qua.

Thực tế cho thấy năm 2025 không chỉ là năm bứt phá về quy mô mà còn đánh dấu sự củng cố vị thế của hàng Việt tại thị trường Mỹ. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu tiếp tục nghiêng mạnh về nhóm công nghiệp chế biến, công nghệ cao, đồng thời duy trì vai trò quan trọng của các ngành truyền thống như dệt may, giày dép, gỗ và nông – thủy sản.

Bước sang năm 2026, nhóm hàng công nghệ cao được xem là trụ cột lớn nhất trong triển vọng xuất khẩu sang Mỹ. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã vươn lên dẫn đầu kim ngạch trong năm 2025, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ và nhu cầu ngày càng tăng của thị trường Mỹ đối với hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, thiết bị xử lý và linh kiện phục vụ trí tuệ nhân tạo. Việc các tập đoàn công nghệ toàn cầu tiếp tục mở rộng đầu tư và sản xuất tại Việt Nam tạo nền tảng để nhóm hàng này duy trì vai trò dẫn dắt trong năm 2026, cả về quy mô lẫn mức đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu chung.

Song song với điện tử, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tiếp tục là nhóm hàng có triển vọng ổn định tại thị trường Mỹ. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm này duy trì ở mức cao, gắn liền với nhu cầu đầu tư, hiện đại hóa sản xuất và xây dựng tại nền kinh tế Mỹ. Trong bối cảnh các doanh nghiệp Mỹ ngày càng chú trọng đa dạng hóa nguồn cung và tìm kiếm đối tác sản xuất có chi phí cạnh tranh, các sản phẩm máy móc và thiết bị từ Việt Nam được đánh giá vẫn có khả năng giữ vững vị trí trong chuỗi cung ứng, đặc biệt ở các phân khúc trung và cao cấp có sự tham gia sâu của khu vực FDI.

Đối với các ngành hàng truyền thống, dệt may và giày dép vẫn là những trụ cột quan trọng trong xuất khẩu sang Mỹ năm 2026. Dù tốc độ tăng trưởng có thể không còn đột biến như giai đoạn phục hồi sau đại dịch, thị trường Mỹ tiếp tục là điểm đến lớn nhất của các sản phẩm thời trang và giày dép Việt Nam nhờ nhu cầu tiêu dùng ổn định. Lợi thế về năng lực sản xuất quy mô lớn, khả năng đáp ứng đơn hàng nhanh và chi phí cạnh tranh giúp Việt Nam duy trì vai trò là trung tâm sản xuất quan trọng tại châu Á trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục điều chỉnh.

Ngành gỗ và sản phẩm gỗ cũng được kỳ vọng tiếp tục đóng góp tích cực vào xuất khẩu sang Mỹ. Nhu cầu đối với đồ nội thất, sản phẩm gỗ chế biến và hàng trang trí tại Mỹ vẫn ở mức cao, trong khi nguồn cung nội địa chưa đáp ứng đủ. Với kinh nghiệm lâu năm trong chế biến gỗ xuất khẩu, hệ thống doanh nghiệp đã hình thành tương đối hoàn chỉnh và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, các sản phẩm gỗ Việt Nam tiếp tục có cơ hội giữ và mở rộng thị phần tại thị trường này, đặc biệt ở phân khúc phục vụ nhà ở và cải tạo không gian sống.

Đáng chú ý, nhóm nông sản và thủy sản được đánh giá có dư địa tăng trưởng rõ rệt trong năm 2026, dựa trên cả nhu cầu thị trường Mỹ và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. Trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt hơn 64 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ. Riêng cà phê đạt gần 7,88 tỷ USD, tăng gần 60% về giá trị, chủ yếu nhờ giá xuất khẩu tăng mạnh. Thủy sản cũng duy trì đà phục hồi, tiếp tục đóng góp lớn vào tổng kim ngạch nông sản.

Dữ liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) cho thấy nhu cầu nhập khẩu cà phê của Hoa Kỳ vẫn ở mức rất lớn, với khối lượng khoảng 1,48 triệu tấn, trị giá 8,83 tỷ USD trong năm 2024. Trong cơ cấu nguồn cung, Việt Nam là một trong những nhà cung cấp hàng đầu, đứng thứ ba về lượng cà phê xuất khẩu vào Mỹ. Đáng chú ý, giá cà phê Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 51%, đạt bình quân khoảng 3.665 USD/tấn, phản ánh sự cải thiện rõ nét về chất lượng và khả năng tiếp cận các phân khúc giá trị cao. So với các đối thủ lớn như Brazil hay Colombia, cà phê Việt Nam duy trì lợi thế nhờ nguồn cung ổn định, giá cạnh tranh và chất lượng ngày càng được nâng lên.

Đối với thủy sản, Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn đối với các sản phẩm tôm, cá tra và thủy sản chế biến. Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng trên 16% trong năm 2024, đạt hơn 1,8 tỷ USD, cho thấy nhu cầu tiêu dùng vẫn duy trì ở mức cao. Với lợi thế về chi phí sản xuất, năng lực chế biến và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, thủy sản Việt Nam được đánh giá có khả năng tiếp tục mở rộng thị phần tại Mỹ trong năm 2026.

Ngoài ra, các mặt hàng nông sản khác như hạt điều, hồ tiêu, trái cây chế biến cũng cho thấy tiềm năng gia tăng kim ngạch khi thị trường Mỹ ngày càng ưa chuộng các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tiện lợi và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cao. Các nhóm hàng như đồ chơi, dụng cụ thể thao, sản phẩm nhựa tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng nếu duy trì được tốc độ mở rộng và khả năng đáp ứng quy định thị trường.

Tổng thể, triển vọng xuất khẩu hàng Việt Nam sang Hoa Kỳ trong năm 2026 được xây dựng trên nền tảng vững chắc của năm 2025, một năm kỷ lục cả về quy mô lẫn cơ cấu. Với sự kết hợp giữa các ngành dẫn dắt mới như công nghệ cao và các lĩnh vực xuất khẩu truyền thống có thị phần ổn định, cùng lợi thế về giá, chất lượng và năng lực cung ứng, hàng Việt được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tại thị trường Mỹ, qua đó đóng góp quan trọng vào bức tranh thương mại chung của nền kinh tế trong năm tới.

Tác giả: Hà Linh

Nguồn tin: thuonggiaonline.vn